Watertekort raakt steeds meer ondernemers

Dat Nederland momenteel te maken heeft met een officieel watertekort, betekent niet dat bedrijven direct zonder water komen te zitten. Toch kan de aanhoudende droogte voor steeds meer ondernemers gevolgen hebben. Niet alleen sectoren die veel water gebruiken, maar ook bedrijven die afhankelijk zijn van transport, grondstoffen of drinkwater kunnen te maken krijgen met hogere kosten, vertragingen of lokale beperkingen.

De huidige situatie is het gevolg van een combinatie van factoren. Er valt al langere tijd weinig neerslag, terwijl ook via de grote rivieren minder water Nederland binnenkomt. Tegelijkertijd stijgt de vraag naar water door de warme zomermaanden. Om het beschikbare water zo goed mogelijk te verdelen, nemen waterbeheerders in verschillende regio’s maatregelen. Dat kan betekenen dat grond- of oppervlaktewater minder mag worden gebruikt of dat sluizen anders worden bediend om water vast te houden.

Regionale verschillen

Welke bedrijven de gevolgen als eerste merken, verschilt sterk per regio. Ondernemingen die zelf grondwater of oppervlaktewater gebruiken, lopen de grootste kans op beperkingen. Dat geldt bijvoorbeeld voor agrarische bedrijven, kwekers en sommige bouwbedrijven, maar ook voor recreatieondernemers of bedrijven met een eigen waterwinning.

Voor ondernemingen die hun water afnemen van een drinkwaterbedrijf verandert er voorlopig weinig. De levering van drinkwater blijft doorgaan en er is op dit moment geen sprake van een algemene beperking voor bedrijven. Wel wordt steeds nadrukkelijker gevraagd om zorgvuldig met water om te gaan. Afhankelijk van de situatie kunnen regionale waterbeheerders aanvullende maatregelen nemen.

Indirecte gevolgen voor het bedrijfsleven

Ook ondernemers die nauwelijks water gebruiken, kunnen de effecten van de droogte voelen. Lage waterstanden beperken namelijk de mogelijkheden voor de binnenvaart. Schepen kunnen minder vracht vervoeren, waardoor transport duurder wordt en levertijden oplopen. Bedrijven die afhankelijk zijn van de aanvoer van bouwmaterialen, grondstoffen of brandstoffen kunnen daardoor indirect met hogere kosten worden geconfronteerd.

Daarnaast stijgen de kosten voor drinkwater al enkele jaren. Waterbedrijven investeren fors in uitbreiding van de productiecapaciteit en de aanleg van nieuwe voorzieningen. Die investeringen worden uiteindelijk zichtbaar in de tarieven voor zakelijke gebruikers.

Wat gebeurt er als de droogte aanhoudt?

Nederland bevindt zich momenteel in de fase waarin regionale maatregelen voldoende moeten zijn om de beschikbare watervoorraad te beheren. Mocht de droogte verder toenemen, dan kan worden opgeschaald naar een landelijke crisisfase. In dat geval bepaalt de rijksoverheid samen met de betrokken instanties hoe het beschikbare water wordt verdeeld.

Daarbij geldt de wettelijke verdringingsreeks. Eerst krijgen waterveiligheid, natuur die onherstelbaar beschadigd kan raken, drinkwatervoorziening en energieproductie prioriteit. Economische activiteiten zoals landbouw, scheepvaart en recreatie komen pas daarna aan bod. Welke bedrijven daadwerkelijk beperkingen opgelegd krijgen, blijft afhankelijk van de regionale omstandigheden en de beschikbare hoeveelheid water.

Een flinke regenbui is niet voldoende

Hoewel regen welkom is, lost een nat weekend het probleem niet direct op. Voor de wateraanvoer via de Rijn en Maas is vooral neerslag in het buitenland van belang. Bovendien duurt het lang voordat grondwaterstanden zich herstellen. Bij hevige buien stroomt veel water direct weg via sloten en rivieren, waardoor slechts een beperkt deel in de bodem terechtkomt.

Pas wanneer gedurende langere tijd regelmatig regen valt, kunnen grondwaterreserves en rivierafvoeren zich herstellen. Dat proces neemt eerder weken dan dagen in beslag.

Voorbereiden op een drogere toekomst

Waterdeskundigen verwachten dat droge perioden vaker zullen voorkomen. Voor ondernemers wordt het daarom steeds belangrijker om inzicht te krijgen in hun eigen waterverbruik en te onderzoeken waar besparingen mogelijk zijn. Regenwater opvangen, water hergebruiken en installaties efficiënter afstellen kunnen helpen om minder afhankelijk te worden van drinkwater.

Ook bij uitbreiding of verhuizing is het verstandig om vooraf te controleren of op de gewenste locatie voldoende watercapaciteit beschikbaar is. Water is niet langer een vanzelfsprekende voorziening. Door tijdig maatregelen te nemen, kunnen bedrijven de gevolgen van toekomstige droogte beter opvangen.

Bron: Waterschappen en overheid.nl