Oud-bakker en docent Pieter Jan Fijn helpt Oegandese bakkerij Cakely

PUM is een organisatie die vrijwilligers uit de bakkerijbranche uitzendt naar circa dertig ontwikkelingslanden. Daar stellen ze lokale ambitieuze ondernemers in staat om een structureel betere toekomst voor hun gemeenschap op te bouwen. Oud-bakker Pieter Jan Fijn doet verslag van zijn reis naar Oeganda.

‘Vlak voor de vakantie kreeg ik het verzoek om een project te vervullen in Kampala, de hoofdstad van Oeganda. Na wat informatie te hebben ingewonnen, besloot ik het project te doen. In mijn werkzame leven heb ik een brood- en banketbakkerij gerund en ben ik gespecialiseerd in speciaal onderwijs bakken. Dat doe ik nog steeds met veel plezier, en op vrijwillige basis zet ik mij ook graag in voor andere activiteiten, zoals de organisatie PUM.

Cakely is mijn vierde project in Afrika, maar ik was nog nooit in Oeganda geweest. Oeganda kent een economie van een opkomend land, met sterke groei in landbouw, telecommunicatie en bouw. Toch blijft het land kwetsbaar door afhankelijkheid van landbouwexport, het ontbreken van voldoende infrastructuur en een gebrek aan economische spreiding.

Ondanks economische vooruitgang is er nog steeds veel armoede, beperkte toegang tot basisvoorzieningen en blijft onderwijs een uitdaging. De groeiende emigratie naar Europa is een zorgpunt. PUM heeft momenteel veel projecten in het land, ook om deze migratie tegen te gaan.

Beperkte ruimte

Na een vliegreis van tien uur kwam ik ’s avonds laat aan in Entebbe, de oude hoofdstad van Oeganda. Daar werd ik keurig opgehaald door Bryan, de man van de eigenares van Cakely, Asha Bategana. Asha is tien jaar geleden begonnen met haar bakkerij en is later verhuisd naar een groter pand. Vier jaar geleden is er een restaurant bijgekomen in hetzelfde gebouw. Daar zit echter ook meteen het probleem: de ruimte is beperkt.

De eerste dag staat meestal in het teken van observeren, vragen stellen en noteren. De bakkers willen graag dat er gelijk gestart wordt met bakken. Het team bestaat uit vijf personen (vier mannen en één vrouw). Er worden taarten gemaakt, een beetje volgens het Engelse model: groot en met veel room en fruit. De producten zijn van goede kwaliteit, maar het proces kan beter georganiseerd worden. Ze bakken meestal tot ongeveer negen uur ’s ochtends en daarna worden de producten verkocht. Discipline en planning kunnen nog worden verbeterd, maar het enthousiasme is groot.

Oegandese eetcultuur

Een uitdaging is dat brood en banket niet echt in de Oegandese eetcultuur zijn ingebed. Juist daar liggen volgens mij kansen. Halverwege mijn bezoek kwam nog een tweede PUM’er bij Cakely: Lucy, adviseur hospitality. Ze is zeer ervaren in Afrika en binnen PUM, en heeft een goede manier om ideeën uit te wisselen.

Het was inspirerend om te zien hoe wij bakkerij konden combineren met gastvrijheid. Lucy en ik spraken veel, zowel persoonlijk als in teamverband. Hierbij probeerden wij productiviteit, hygiëne en kwaliteit te verbeteren.

De kwaliteit van grondstoffen in Oeganda is redelijk goed en de meeste ingrediënten zijn beschikbaar, maar niet alles is altijd te koop. Zo moet gist soms op de markt worden gekocht of besteld worden, en dat vraagt wat geduld. Dat is niet altijd handig, maar men is het gewend.

Nieuwe ideeën

Wat mij vooral opviel, is dat men aan de ene kant veel respect heeft voor hiërarchie, maar aan de andere kant heel openstaat voor nieuwe ideeën. Een goede chef of leidinggevende is dus ook een voorbeeld voor het team. Bij mijn afscheid kregen de bakkers allen een certificaat voor het afleggen van de training. Al met al was het weer een bijzondere ervaring.

Tot slot: omdat ik niet elke dag in zo’n land kom, ben ik in mijn vrije dagen naar een nationaal park gegaan. Oeganda is niet toeristisch, maar biedt prachtige natuur en een geweldige ervaring. Het was indrukwekkend om de dieren te zien, maar vooral ook de machtige rivier de Nijl, die door Oeganda stroomt.’

Reactie Cakely

In een reactie laat het team van Cakely weten:  ‘Eerst en vooral willen we heer Pieter Fijn hartelijk danken voor het feit dat hij helemaal vanuit Nederland is gereisd om zijn kennis, vaardigheden en passie voor gebak met ons te delen. Deze twee weken waren meer dan alleen een training. Ze zijn een eye-opener, een motivatie en een investering in onze toekomst als professionals geweest. Zijn geduld, begeleiding en praktische wijsheid zullen ook na dit programma bij ons blijven.

We zijn mevrouw Asha Batenga en de heer Jjumba, onze bazen, even dankbaar voor het mogelijk maken van deze kans. Hun geloof in onze groei en hun steun bij het onderbrengen van dit programma onder de PUM-organisatie, hebben ons de ware betekenis van mentorschap en leiderschap laten zien.

Tot slot bedanken wij PUM als organisatie voor het bouwen van zulke bruggen van leren en uitwisseling. PUM heeft ons niet alleen als individuen opgetild, maar ook bijgedragen aan de groei van onze werkplek en gemeenschap.

Tegen allen zeggen we dankjewel. We beloven dat we de lessen, vaardigheden en geest die je ons hebt bijgebracht, zullen voortzetten.’

Ook geïnteresseerd in dit werk? Neem contact op met allard.jacobs@pum.nl of kijk op www.pum.nl

Foto’s: PUM/Pieter Jan Fijn